کتاب جاناتان مرغ دریایی اثر ریچارد باخ

معرفی

«جاناتان مرغ دریایی، یک روز می‌فهمی بی‌مسئولیتی عاقبت خوشی ندارد. زندگی ناشناخته و ناشناختنی است، و ما چیزی از آن نمی‌دانیم جز این‌که به دنیا آمده‌ایم تا شکم‌مان را سیر بکنیم، و تا جایی که برای‌مان امکان دارد، زنده بمانیم.» سابقه نداشت مرغان دریایی در پاسخ به «شورای بزرگ» سخنی بگویند و اعتراضی بکنند، ولی صدای جاناتان بلند شد. چنین خروشید: «بی‌مسئولیتی؟ برادران! رفتار چه کسی مسئولانه‌تر است از مرغی دریایی که برای زندگی، مفهومی والاتر و مقصودی برتر یافته و از پی آن‌ها می‌رود؟ هزاران سال دنبال کله‌ی ماهی‌ها به هر کنج و گوشه‌ای سرک کشیده‌ایم، ولی حالا دلیلی برای زیستن داریم: یادگیری، کشف، نیل به آزادی!» آنچه خواندید، بخشی از داستان نام‌آشنای «جاناتان مرغ دریایی» است که از زیباترین آثار ریچارد باخ است. ریچارد باخ، خلبان و نویسنده‌ی آمریکایی است که نسبش به یوهان سباستین باخ، آهنگساز بزرگ و مشهور آلمانی می‌رسد. «پندار»، «یگانه»، «گریز از سرزمین امن»، «هدیه پرواز» و «فراسوی ذهنم» از دیگر آثار ترجمه شده به زبان فارسی باخ هستند که در بیشتر آن ها، حس پرواز مولفه اصلی ارتباط نویسنده با مخاطبان است. کاوه میرعباسی مترجم توانمند معاصر مسلط به زبان‌های انگلیسی، فرانسوی و اسپانیایی است. او تاکنون بیش از چهل اثر از نویسندگان صاحب‌نام جهان همچون گابریل گارسیا مارکز، کارلوس فوئنتس، لوییس بورخس، آندره برتون و… به زبان فارسی ترجمه کرده‌ است. کتاب «جاناتان مرغ دریایی» با ترجمه‌ی کاوه میرعباسی از سوی نشر نی منتشر و وارد بازار نشر شده است.

پرواز را به خاطر بسپار…

داستان این رمان، روایتگر یک مرغ یاعو است که در حال آموختن پرواز است و از این خلال چیزهایی در مورد زندگی می‌آموزد. ‌او جدا از پرنده‌هایی که بیشترشان مشغول انجام کارهای پیش و پا افتاده‌اند، به تمرین پروازهایی بلند و طولانی دست می‌زند. در هوا چرخ می زند تا با سرعت بیشتری به پرواز درآید اما در این راه برای او مشکلات قابل توجهی پیش می‌آید.

تاثیر عرفان شرق

«امیرعلی نجومیان» در نقد این کتاب می‌نویسد: «باید توجه داشته باشیم در سال ۱۹۷۰ که کتاب به چاپ می‌رسد پایان یک دهه تاثیر فرهنگ، فلسفه و عرفان شرقی در آمریکاست و آثار زیادی در این دوره شکل می‌گیرد که می‌خواهد این فرهنگ را وارد ادبیات انگلیسی کند. جاناتان مرغ دریایی نیز نمادی از نگاه و بینش آمریکایی به عرفان شرقی برای کمک به زندگی مادی انسان‌هاست و با عرفانی که ما سراغ داریم بسیار متفاوت است. کتاب ریچارد باخ به عنوان یک اثر روانشناسی نیز شناخته شده است که می‌خواهد به انسان کمک کند معنادارتر زندگی کند. در پیام‌هایی که مخاطبان بسیاری از کشورهای مختلف برای این کتاب گذاشته بودند بسیاری گفته‌اند که این اثر من را نجات داد و این موضوع نشان از تاثیرگذاری کتاب به لحاظ روانشناسی دارد. در مجموع می‌خواهم این نتیجه‌گیری را کنم که عرفان آمریکایی تلاش دارد زندگی معنوی را با زندگی مادی پیوند بزند.»

سرشناس همچون پدربزرگ!

ریچارد باخ، یکی از نوادگان «یوهان سباستین باخ»،  آهنگساز مشهور آلمانی است. این خلبان و نویسنده‌ی مقیم آمریکا، خالق رمان معروف «جاناتان مرغ دریایی» است. او علاوه بر نوشتن به هوانوردی نیز علاقه‌ی بسیار داشت.او حتی سابقه‌ی آموزگاری فنی هوانوردی را در کارنامه خود دارد. از دیگرآثار ادبی او می توان به «هدیه پرواز»، «پندار» و «فراسوی ذهنم» اشاره کرد. در زندگی نامه‌ی او آمده است: «ریچارد باخ همسر دوم خود لسلی پریش را در سل ۱۹۷۳ در زمان فیلم‌برداری فیلم جاناتان مرغ دریایی که بر اساس کتاب خودش ساخته می‌شد، ملاقات کرد. البته او سازندگان فیلم را بخاطر تغییراتی که برای آن اجازه نگرفته بودند تحت پیگرد قانونی قرار داد. پس از آن، در بین سال‌های ۱۹۷۷ تا ۱۹۸۱ آن‌ها به دنبال زندگی خود به‌دور از جنجال دنیا رفتند. وی در کل آثار بسیار زیبایی را خلق کرده است. او مؤسس مذهب پرواز است که مریدانی هم بدور خود جمع کرده است.»